Πώς να αποκτήσετε άδεια άσκησης επαγγέλματος

Θέλετε να ξεκινήσετε τη δική σας επιχείρηση ή να αρχίσετε να προσφέρετε επαγγελματικά τις υπηρεσίες σας; Πριν κάνετε τα πρώτα σας βήματα, είναι σημαντικό να γνωρίζετε αν το επάγγελμα που θέλετε να ασκήσετε προϋποθέτει άδεια άσκησης επαγγέλματος και ποιες άλλες διαδικασίες απαιτούνται για την επιχειρηματική σας δραστηριότητα.

Στην Ελλάδα, οι απαιτήσεις διαφέρουν ανάλογα με το επάγγελμα και τη δραστηριότητα. Για ορισμένα επαγγέλματα προβλέπεται ειδική διαδικασία αδειοδότησης, αναγγελίας ή έγκρισης άσκησης επαγγέλματος. Ξεχωριστά από αυτή τη διαδικασία, μπορεί να απαιτούνται ενέργειες για την έναρξη και τη λειτουργία μιας επιχείρησης.

Για παράδειγμα, για την άσκηση του επαγγέλματος του ψυχολόγου προβλέπεται αναγγελία άσκησης επαγγέλματος. Ένας έμπορος που ξεκινά ατομική επιχείρηση με εμπορική δραστηριότητα, από την άλλη πλευρά, ακολουθεί τη διαδικασία έναρξης της επιχείρησής του και τις υποχρεώσεις που αντιστοιχούν στη δραστηριότητά του.

Σε αυτόν τον οδηγό θα μάθετε πώς να αποκτήσετε άδεια άσκησης επαγγέλματος, πώς να ελέγξετε αν τη χρειάζεστε, πού μπορείτε να απευθυνθείτε και ποιες άλλες διαδικασίες πρέπει να εξετάσετε όταν ξεκινάτε μια επιχείρηση.

Με λίγα λόγια, δεν απαιτείται η ίδια άδεια ή διαδικασία για όλα τα επαγγέλματα. Αναζητήστε πρώτα το επάγγελμά σας στο EUGO ή στο Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών «Μίτος». Εκεί μπορείτε να ελέγξετε αν προβλέπεται άδεια, αναγγελία, έγκριση ή άλλη διαδικασία, καθώς και τον αρμόδιο φορέα, τα δικαιολογητικά, το κόστος και την προθεσμία.

Τι είναι η άδεια άσκησης επαγγέλματος;

Για ορισμένα επαγγέλματα, η νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένες προϋποθέσεις και διοικητικές διαδικασίες για την άσκησή τους. Ανάλογα με το επάγγελμα, η διαδικασία μπορεί να αφορά άδεια, αναγγελία, έγκριση ή άλλη προβλεπόμενη ενέργεια.

Επομένως, δεν ακολουθούν όλα τα επαγγέλματα την ίδια διαδικασία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το επάγγελμα του ψυχολόγου. Η επίσημη διαδικασία ονομάζεται «Αναγγελία Άσκησης Επαγγέλματος Ψυχολόγου» και προβλέπει συγκεκριμένες προϋποθέσεις, δικαιολογητικά, παράβολο και αρμόδιες υπηρεσίες.

Είναι επίσης σημαντικό να μη συγχέετε την άδεια άσκησης επαγγέλματος με την έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας. Η έναρξη αφορά την επιχειρηματική και φορολογική δραστηριότητα, ενώ η επαγγελματική άδεια, αναγγελία ή έγκριση αφορά τις προϋποθέσεις που έχουν θεσπιστεί για την άσκηση συγκεκριμένου επαγγέλματος.

Χρειάζεστε άδεια άσκησης επαγγέλματος;

Δεν χρειάζονται όλοι οι επαγγελματίες άδεια άσκησης επαγγέλματος. Το αν απαιτείται εξαρτάται από το επάγγελμα που θέλετε να ασκήσετε και από τις απαιτήσεις που προβλέπει η νομοθεσία για αυτό.

Γι' αυτό δεν είναι ασφαλές να θεωρήσετε ότι χρειάζεστε άδεια επειδή ξεκινάτε μια επιχείρηση ή, αντίστροφα, ότι δεν χρειάζεστε επειδή πρόκειται να εργαστείτε ως αυτοαπασχολούμενος ή μέσω διαδικτύου.

Πώς θα μάθετε αν χρειάζεστε άδεια άσκησης επαγγέλματος;

Ξεκινήστε αναζητώντας την ακριβή ονομασία του επαγγέλματός σας στην Ελληνική Πύλη Ενιαίας Εξυπηρέτησης EUGO. Στις επιμέρους διαδικασίες μπορείτε να βρείτε πληροφορίες για τις προϋποθέσεις, τα δικαιολογητικά, το κόστος, την προθεσμία και τον αρμόδιο φορέα.

Μπορείτε επίσης να αναζητήσετε τη σχετική διαδικασία στο gov.gr ή στο Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών «Μίτος».

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στο πεδίο «Σημεία εξυπηρέτησης» της διαδικασίας. Η αρμόδια υπηρεσία δεν είναι ίδια για όλα τα επαγγέλματα. Μπορεί, ανάλογα με την περίπτωση, να είναι υπηρεσία Περιφέρειας ή Δήμου, Επιμελητήριο, ΚΕΠ-ΕΚΕ ή άλλος αρμόδιος φορέας.

Για παράδειγμα, η διαδικασία για τους ψυχολόγους παραπέμπει σε Περιφέρειες, Διευθύνσεις Δημόσιας Υγείας των Περιφερειακών Ενοτήτων και ΚΕΠ-ΕΚΕ. Για την αναγγελία άσκησης επαγγέλματος ψυχολόγου αναφέρονται ΚΕΠ-ΕΚΕ, Διευθύνσεις Δημόσιας Υγείας των Περιφερειακών Ενοτήτων.

Πρακτικά, πριν ξεκινήσετε:

1. Αναζητήστε την ακριβή ονομασία του επαγγέλματός σας στο EUGO ή στο Μίτος.
2. Ελέγξτε αν υπάρχει διαδικασία με τίτλο «Άδεια άσκησης επαγγέλματος», «Αναγγελία άσκησης επαγγέλματος», «Έγκριση άσκησης επαγγέλματος» ή άλλη σχετική ονομασία.
3. Ελέγξτε τις προϋποθέσεις, τα δικαιολογητικά, το κόστος και την προθεσμία.
4. Εντοπίστε τον θεσμικό φορέα και τα σημεία εξυπηρέτησης.
5. Αν δεν είναι σαφές αν η διαδικασία αφορά την περίπτωσή σας, επικοινωνήστε με την αρμόδια υπηρεσία που αναφέρεται στην επίσημη καταχώριση.

Τι χρειάζεται να γνωρίζετε για να ξεκινήσετε;

Αφού ελέγξετε αν χρειάζεστε άδεια άσκησης επαγγέλματος, πρέπει να εξετάσετε ξεχωριστά τις διαδικασίες που αφορούν την επιχειρηματική σας δραστηριότητα.

Στην πράξη, τα βασικά σημεία που πρέπει να εξετάσετε είναι η μορφή της επιχείρησής σας, η έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας, ο σωστός ΚΑΔ, η εγγραφή στο ΓΕΜΗ όπου απαιτείται και τυχόν πρόσθετες απαιτήσεις για τη λειτουργία της δραστηριότητας.

Επιλέξτε τη μορφή της επιχείρησής σας

Στην Ελλάδα, μπορείτε να δραστηριοποιηθείτε ως ατομική επιχείρηση ή να συστήσετε εταιρεία. Στις βασικές εταιρικές μορφές περιλαμβάνονται:

• Ομόρρυθμη Εταιρεία (ΟΕ)
• Ετερόρρυθμη Εταιρεία (ΕΕ)
• Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία (ΙΚΕ)
• Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης (ΕΠΕ)
• Ανώνυμη Εταιρεία (ΑΕ)

Η κατάλληλη μορφή εξαρτάται από παράγοντες όπως το αν δραστηριοποιείστε μόνοι ή με συνεταίρους, ο τρόπος διοίκησης, η ευθύνη των εταίρων και οι φορολογικές και λογιστικές υποχρεώσεις.

Για τις εταιρικές μορφές που υποστηρίζονται από την ηλεκτρονική διαδικασία, η σύσταση μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω της Ηλεκτρονικής Υπηρεσίας Μίας Στάσης (e-ΥΜΣ).

Η επιλογή νομικής μορφής, ωστόσο, είναι διαφορετικό ζήτημα από την άδεια άσκησης επαγγέλματος. Η σύσταση μιας επιχείρησης δεν υποκαθιστά τις ειδικές προϋποθέσεις που μπορεί να προβλέπονται για την άσκηση ενός επαγγέλματος.

Κάντε έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας και επιλέξτε ΚΑΔ

Η έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας είναι επίσης διαφορετική διαδικασία από την απόκτηση άδειας άσκησης επαγγέλματος.

Για φυσικά πρόσωπα που θέλουν να ξεκινήσουν ατομική επιχείρηση με εμπορική δραστηριότητα, υπάρχει ψηφιακή διαδικασία μέσω του gov.gr. Η συγκεκριμένη διαδικασία συγκεντρώνει την έναρξη εργασιών στην Εφορία και την καταχώριση της ατομικής επιχείρησης στο ΓΕΜΗ, παρέχεται χωρίς κόστος και, σύμφωνα με το Μίτος, έχει εκτιμώμενο ψηφιακό χρόνο 12 λεπτών.

Έναρξη ατομικής επιχείρησης στο gov.gr

Κατά την έναρξη πρέπει επίσης να δηλωθεί η οικονομική δραστηριότητα της επιχείρησης μέσω των αντίστοιχων Κωδικών Αριθμών Δραστηριότητας (ΚΑΔ).

Από την 1η Μαρτίου 2026 ισχύουν οι ΚΑΔ 2025, οι οποίοι αντικατέστησαν τους ΚΑΔ 2008. Από την ημερομηνία αυτή, οι νέες καταχωρίσεις και μεταβολές ΚΑΔ πραγματοποιούνται βάσει της νέας ταξινόμησης.

Δείτε τους ισχύοντες ΚΑΔ 2025 στην ΑΑΔΕ

Τι είναι το ΓΕΜΗ;

Το Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ) είναι το εθνικό μητρώο εμπορικής δημοσιότητας, στο οποίο εγγράφονται τα πρόσωπα και οι επιχειρήσεις που υπάγονται στην υποχρέωση εγγραφής.

Στις ατομικές επιχειρήσεις, η Γενική Γραμματεία Εμπορίου διευκρινίζει ότι στο ΓΕΜΗ εγγράφονται όσες έχουν έστω έναν εμπορικό ΚΑΔ, είτε αυτός είναι κύριος, δευτερεύων ή ΚΑΔ υποκαταστήματος.

Η εγγραφή στο ΓΕΜΗ δεν αποτελεί άδεια άσκησης επαγγέλματος και δεν υποκαθιστά τυχόν άδεια, αναγγελία ή έγκριση που απαιτείται για συγκεκριμένο επάγγελμα.

Πώς να αποκτήσετε άδεια άσκησης επαγγέλματος σε 5 βήματα

Δεν υπάρχει μία ενιαία διαδικασία για όλα τα επαγγέλματα. Οι προϋποθέσεις, τα δικαιολογητικά, ο αρμόδιος φορέας, το κόστος και η προθεσμία καθορίζονται από τη διαδικασία που ισχύει για κάθε επάγγελμα.

1. Βρείτε την επίσημη διαδικασία για το επάγγελμά σας

Αναζητήστε την ακριβή ονομασία του επαγγέλματός σας στο EUGO ή στο Μίτος.

Μην περιορίζετε την αναζήτησή σας στον όρο «άδεια άσκησης επαγγέλματος». Η επίσημη διαδικασία μπορεί να χαρακτηρίζεται διαφορετικά. Για παράδειγμα, για τους ψυχολόγους προβλέπεται αναγγελία άσκησης επαγγέλματος, ενώ για τους μεσίτες ακινήτων η διαδικασία αφορά έγκριση άσκησης επαγγέλματος και εγγραφή στο Μητρώο του Επιμελητηρίου και στο ΓΕΜΗ.

Αφού εντοπίσετε τη διαδικασία, ελέγξτε ότι αφορά ακριβώς το επάγγελμα ή την ειδικότητά σας. Στη συνέχεια, σημειώστε τα πεδία «Προϋποθέσεις», «Τι θα χρειαστείτε», «Κόστος», «Προθεσμία» και «Σημεία εξυπηρέτησης». Αυτά συγκεντρώνουν τις βασικές πληροφορίες που χρειάζεστε για να οργανώσετε τα επόμενα βήματα.

2. Ελέγξτε τις προϋποθέσεις

Διαβάστε προσεκτικά τις προϋποθέσεις της συγκεκριμένης διαδικασίας. Αυτές μπορεί να αφορούν τίτλους σπουδών, επαγγελματικά προσόντα, προϋπηρεσία ή άλλες απαιτήσεις, ανάλογα με το επάγγελμα.

Για παράδειγμα, στη διαδικασία για τους ψυχολόγους προβλέπονται απαιτήσεις σχετικά με τον τίτλο σπουδών και, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις προσόντων που έχουν αποκτηθεί σε άλλο κράτος-μέλος της ΕΕ, αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων ή επαγγελματικής ισοδυναμίας.

3. Συγκεντρώστε τα δικαιολογητικά

Ελέγξτε στην επίσημη διαδικασία ποια δικαιολογητικά απαιτούνται και πώς πρέπει να υποβληθούν.

Αποφύγετε γενικές λίστες δικαιολογητικών από μη επίσημες πηγές. Οι απαιτήσεις μπορεί να διαφέρουν σημαντικά ακόμη και μεταξύ επαγγελμάτων που ακολουθούν διαδικασία αναγγελίας.

Ανάλογα με το επάγγελμα και την περίπτωση, μπορεί να χρειαστείτε αίτηση ή υπεύθυνη δήλωση, τίτλο σπουδών, ταυτοποιητικό έγγραφο, αποδεικτικά αναγνώρισης τίτλου ή επαγγελματικών προσόντων, αποδεικτικά προϋπηρεσίας ή άλλα ειδικά δικαιολογητικά.

Χρησιμοποιήστε επομένως τη λίστα της επίσημης διαδικασίας ως checklist και όχι έναν γενικό κατάλογο δικαιολογητικών.

4. Υποβάλετε την αίτηση ή την αναγγελία

Στην επίσημη καταχώριση ελέγξτε τα «Σημεία εξυπηρέτησης» και τους διαθέσιμους τρόπους υποβολής.

Για παράδειγμα, η αναγγελία άσκησης επαγγέλματος κομμωτή-κουρέα εξυπηρετείται από ΚΕΠ-ΕΚΕ, Δήμους και τη Διεύθυνση Δημοτικών Προσόδων του οικείου Δήμου.

Αντίθετα, για την έγκριση άσκησης επαγγέλματος μεσίτη ακινήτων, σημεία εξυπηρέτησης είναι τα Επιμελητήρια και τα ΚΕΠ-ΕΚΕ.

Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει μία ενιαία υπηρεσία στην οποία απευθύνονται όλοι όσοι χρειάζονται επαγγελματική άδεια ή αναγγελία. Ο σωστός φορέας προκύπτει από τη διαδικασία που αντιστοιχεί στο επάγγελμά σας.

5. Ελέγξτε την ολοκλήρωση και την προθεσμία της διαδικασίας

Η επίσημη καταχώριση αναφέρει την προβλεπόμενη προθεσμία και τις λεπτομέρειες ολοκλήρωσης της διαδικασίας.

Μην θεωρείτε ότι η υποβολή της αίτησης ή των δικαιολογητικών σημαίνει αυτομάτως ότι μπορείτε να ξεκινήσετε αμέσως να ασκείτε το επάγγελμα. Ελέγξτε τι ακριβώς προβλέπεται για τη συγκεκριμένη διαδικασία και, όπου αναφέρεται, τι ισχύει σε περίπτωση παρέλευσης της προβλεπόμενης προθεσμίας.

Παράδειγμα: Αν θέλετε να ασκήσετε το επάγγελμα του ψυχολόγου, μπορείτε να εντοπίσετε την αναγγελία άσκησης επαγγέλματος ψυχολόγου στο EUGO και από την ίδια καταχώριση να ελέγξετε τις προϋποθέσεις, τα δικαιολογητικά, το κόστος, την προθεσμία και τα σημεία εξυπηρέτησης.

Παραδείγματα διαδικασιών άσκησης επαγγέλματος

Οι επίσημες διαδικασίες δείχνουν πόσο διαφορετικές μπορεί να είναι οι απαιτήσεις από επάγγελμα σε επάγγελμα. Ενδεικτικά:

Ο πίνακας είναι ενδεικτικός και όχι πλήρης κατάλογος επαγγελμάτων ή αδειών. Δείχνει όμως γιατί είναι σημαντικό να αναζητάτε τη συγκεκριμένη επίσημη διαδικασία: ακόμη και όταν δύο επαγγέλματα υπάγονται σε ειδικές προϋποθέσεις άσκησης, μπορεί να διαφέρουν ο αρμόδιος φορέας, τα δικαιολογητικά, το κόστος και η προθεσμία.

Άδεια άσκησης επαγγέλματος και λειτουργία επιχείρησης: Ποια είναι η διαφορά;

Η άδεια, η αναγγελία ή η έγκριση άσκησης επαγγέλματος αφορά τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληροί κάποιος για να ασκήσει συγκεκριμένο επάγγελμα.

Οι απαιτήσεις για τη λειτουργία μιας οικονομικής δραστηριότητας ή μιας συγκεκριμένης εγκατάστασης αποτελούν διαφορετικό ζήτημα. Ανάλογα με τη δραστηριότητα, μπορεί να προβλέπεται γνωστοποίηση, έγκριση ή άλλη διαδικασία.

Για τις δραστηριότητες που υπάγονται στο σχετικό σύστημα αδειοδότησης λειτουργεί το OpenBusiness, το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Άσκησης Δραστηριοτήτων και Ελέγχων.

Πρακτικά, χρειάζεται να εξετάσετε δύο διαφορετικά ερωτήματα:

1.       Μπορώ νόμιμα να ασκήσω το συγκεκριμένο επάγγελμα; Ελέγξτε αν απαιτείται άδεια, αναγγελία, έγκριση ή άλλη διαδικασία άσκησης επαγγέλματος.

2.       Υπάρχουν ειδικές απαιτήσεις για τη λειτουργία της συγκεκριμένης οικονομικής δραστηριότητας ή εγκατάστασης; Ελέγξτε τις απαιτήσεις που ισχύουν για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα και, εφόσον υπάγεται στο σχετικό σύστημα, τις πληροφορίες του OpenBusiness.

Η ολοκλήρωση της μίας διαδικασίας δεν σημαίνει αυτομάτως ότι έχει ολοκληρωθεί και η άλλη.

Χρειάζεστε άδεια άσκησης επαγγέλματος για online επιχείρηση;

Το γεγονός ότι μια επιχείρηση λειτουργεί online δεν καθορίζει από μόνο του αν χρειάζεται άδεια άσκησης επαγγέλματος.

Αν πουλάτε προϊόντα μέσω ηλεκτρονικού καταστήματος, δεν υπάρχει μία γενική «άδεια άσκησης επαγγέλματος για ecommerce». Πρέπει να εξετάσετε τις απαιτήσεις που ισχύουν για την επιχειρηματική δραστηριότητα που ασκείτε και, όπου υπάρχουν ειδικοί κανόνες, για τα προϊόντα που εμπορεύεστε.

Αν, αντίθετα, παρέχετε μέσω διαδικτύου υπηρεσίες στο πλαίσιο ενός επαγγέλματος για το οποίο προβλέπονται ειδικές προϋποθέσεις άσκησης, πρέπει να ελέγξετε τη διαδικασία που ισχύει για το συγκεκριμένο επάγγελμα.

Επομένως, το αν εργάζεστε online ή σε φυσικό χώρο δεν αποτελεί από μόνο του ασφαλές κριτήριο για να αποφασίσετε αν χρειάζεστε άδεια άσκησης επαγγέλματος. Το κρίσιμο είναι ποιο επάγγελμα και ποια δραστηριότητα ασκείτε.

Πόσο κοστίζει η άδεια άσκησης επαγγέλματος και πόσο χρόνο χρειάζεται;

Δεν υπάρχει ενιαίο κόστος ή κοινή προθεσμία για όλες τις διαδικασίες. Το κόστος και ο χρόνος εξαρτώνται από το επάγγελμα και την προβλεπόμενη διοικητική διαδικασία.

Για παράδειγμα:

• Η αναγγελία άσκησης επαγγέλματος κομμωτή-κουρέα έχει κόστος 8 ευρώ και αναφερόμενη προθεσμία υλοποίησης 20 ημερών.
• Η αναγγελία άσκησης επαγγέλματος τεχνίτη/ιτριας περιποίησης χεριών-ποδιών έχει επίσης κόστος 8 ευρώ και προθεσμία υλοποίησης 20 ημερών.
• Η έγκριση άσκησης επαγγέλματος μεσίτη ακινήτων και εγγραφή στο μητρώο του επιμελητηρίου και στο ΓΕΜΗ παρέχεται χωρίς κόστος και αναφέρει προθεσμία διεκπεραίωσης 10 ημερών.

Γι' αυτό μην υπολογίζετε το κόστος ή τον χρόνο με βάση μια γενική εκτίμηση. Αναζητήστε τη συγκεκριμένη διαδικασία στο EUGO ή στο Μίτος και ελέγξτε τα πεδία «Κόστος» και «Προθεσμία».

Ξεκινήστε την επιχείρησή σας με τα σωστά βήματα

Η άδεια άσκησης επαγγέλματος είναι μόνο ένα από τα ζητήματα που μπορεί να χρειαστεί να εξετάσετε πριν ξεκινήσετε. Πρώτα διαπιστώστε τι απαιτείται για το συγκεκριμένο επάγγελμα και στη συνέχεια ελέγξτε ξεχωριστά τις υποχρεώσεις που συνδέονται με την επιχειρηματική δραστηριότητα, όπως η έναρξη, ο κατάλληλος ΚΑΔ, η εγγραφή στο ΓΕΜΗ όπου απαιτείται και τυχόν διαδικασίες που αφορούν τη λειτουργία της δραστηριότητας.

Αφού ολοκληρώσετε τις απαραίτητες διαδικασίες για τη δική σας περίπτωση, μπορείτε να περάσετε στα επόμενα βήματα: Nα οργανώσετε την παρουσία της επιχείρησής σας, να παρουσιάσετε τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες σας και, αν σκοπεύετε να κάνε online πωλήσεις, να δημιουργήσετε το δικό σας ηλεκτρονικό κατάστημα.